Stichting LEVEN met Borderline

Akineton

De werkzame stof in Akineton is biperideen. Biperideen is sinds 1954 internationaal op de markt. Het is op recept in tabletten en injecties verkrijgbaar onder de merknaam Akineton.



1. Wat doet dit middel en waarbij wordt het gebruikt?

Biperideen vermindert de activiteit van bepaalde zenuwen. Onder andere de zenuwen die verantwoordelijk zijn voor de aansturing van spieren. Artsen schrijven het voor bij:

Parkinson, ziekte van
De ziekte van Parkinson is een hersenaandoening waarbij de hersenen niet meer de juiste berichten kunnen versturen. Dit komt doordat het evenwicht tussen bepaalde stoffen in de hersenen verstoord is. Berichten naar de skeletspieren gaan hierdoor bijvoorbeeld mis. Hierdoor ontstaan bewegingsproblemen, zoals spierstijfheid, moeite met bewegen en slikken, beven in rust, loop- en spraakstoornissen en een maskerachtige uitdrukking op het gezicht. Door de spierstijfheid heeft u ook vaak last van spier- en gewrichtspijn. De verschijnselen treden vaak op in periodes, waardoor u zich afwisselend slecht of veel beter voelt.

Biperideen vermindert de overmatige spierspanning. De arts zal dit middel voorschrijven aan het begin van de ziekte, vooral als u last heeft van ernstig trillen of beven.

De tabletten beginnen enkele uren na inname te werken. U merkt dit in het begin vooral aan het optreden van bijwerkingen. Na enkele dagen van gebruik zult u merken dat trillen, beven en stijfheid afnemen.



Bewegingsstoornissen door geneesmiddelen
Verschillende geneesmiddelen, waaronder antipsychotica kunnen verschillende bewegingstoornissen veroorzaken. Antipsychotica worden gebruikt bij psychoses, schizofrenie en ernstige verwardheid.

Parkinsonisme is de naam voor een bewegingsstoornis, waarbij de verschijnselen lijken op die van de ziekte van Parkinson (zie hierboven). Het betreft voornamelijk spierstijfheid, beven, een maskerachtige uitdrukking op het gezicht, moeite met bewegen, murmelen en loop- en spraakstoornissen.

Als u veel last heeft van de bewegingsstoornissen, zal uw arts proberen de dosering te verlagen of een ander geneesmiddel te zoeken dat deze bijwerking niet of in mindere mate heeft. Is dat niet mogelijk of blijft u last houden, dan kan hij een middel als biperideen voorschrijven.

Rusteloosheid (akathisie), zoals niet stil kunnen zitten, liggen of staan. Dit gaat gepaard met wiebelen of wippen met voet, onderbeen, hand of bovenlichaam en eventueel met gevoelens van angst of onrust. Het treedt vaak op binnen enkele dagen na het begin van de behandeling met het geneesmiddel. Het kan ook na langdurig gebruik ontstaan, bij verandering van de dosering of na stoppen. Soms verdwijnt het binnen een paar dagen.

Als u veel last heeft van deze bijwerking en hij verdwijnt niet binnen enkele dagen, dan kan de arts biperideen voorschrijven.

Plotselinge spiertrekkingen (acute dystonie), meestal in het hoofd en het gezicht, soms een krampachtige achteroverstrekking van het lichaam. Hierdoor kan het hoofd scheef gaan staan en kunnen spraak- of slikstoornissen optreden. Als deze bijwerking optreedt is dat gedurende de eerste twee dagen van de behandeling of kort na een verhoging van de dosering. Soms zal de arts deze bijwerking proberen te voorkomen door een middel als biperideen voor te schrijven.

De tabletten werken enkele uren na inname. U merkt dit in het begin vooral aan het optreden van de bijwerkingen. Na enkele dagen van gebruik zult u merken dat de bewegingsstoornissen afnemen.




2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Naast het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn:

Soms
Wazig zien, want u heeft moeite met scherp stellen.
Slaperigheid en duizeligheid, waardoor uw reactievermogen kan afnemen. Pas daarom op met activiteiten die extra aandacht vergen, zoals autorijden en het bedienen van machines.
Versnelde hartslag.
Verstopping (obstipatie). Eet vezelrijke voeding en drink veel. Neem contact op met uw arts als u veel last blijft houden van verstopping.
Misselijkheid en braken, vooral als u begint met dit middel. Mogelijk helpt het om dit middel met wat voedsel in te nemen.
Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.

Zelden, vooral bij hoge doseringen en bij ouderen
Rusteloosheid, verwardheid, opwinding en waanvoorstellingen. Geheugenstoornissen kunnen ontstaan of verergeren.
Sommige mensen verdragen warmte minder goed. Dit komt doordat u minder gaat zweten en daardoor de warmte minder goed kwijt kunt.
Verergering van glaucoom (verhoogde oogboldruk). Heeft u al last van groene staar of glaucoom aan één of beide ogen? Overleg dan met uw arts over extra controle door de oogarts. Als u plotseling hoofdpijn en problemen met zien krijgt en druk achter de ogen voelt, waarschuw dan uw arts. Het kan zijn dat door dit middel de oogboldruk te veel is toegenomen.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.




3. Heeft dit middel een wisselwerking met andere medicijnen?

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen zijn:
sommige middelen tegen depressiviteit, psychoses en allergie geven ook bijwerkingen als droge mond, wazig zien, moeite met plassen en verhoogde oogboldruk. U kunt dan extra last krijgen van deze bijwerkingen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt. Mogelijk kunt u een andere middel gebruiken dat deze bijwerkingen minder heeft.




4. Als ik dit middel gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Dit middel kan wazig zien, slaperigheid en duizeligheid veroorzaken. Rijd geen auto als u last heeft van één van deze bijwerkingen.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt de bijwerkingen dit middel, zoals het versuffende effect, de duizeligheid en maagklachten. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.




5. Kan ik dit middel gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het in ieder geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
Gebruik dit middel NIET als u borstvoeding geeft, of stop de borstvoeding. Het is niet bekend of dit middel in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk is voor de baby. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander middel voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.




6. Hoe moet ik dit middel gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?
Neem de tabletten tijdens of vlak na het eten in met wat water. U heeft dan de minste kans op bijwerkingen als misselijkheid en braken.

Hoe lang?
-Ziekte van Parkinson: dit middel wordt meestal voorgeschreven aan het begin van de ziekte. Merkt u dat het minder goed werkt? Neem dan contact op met uw arts. Deze zal kijken of een volgende stap in de behandeling mogelijk is. De arts zal zo lang mogelijk wachten met een volgend medicijn om langer uit te kunnen komen met de beschikbare middelen. De sterker werkende geneesmiddelen hebben namelijk ook meer bijwerkingen.

-Gebruikt u dit middel om plotselinge spiertrekkingen te voorkomen bij starten van een behandeling of bij verhogen van de dosering? Dan is een gebruik gedurende enkele dagen meestal voldoende.

-Gebruikt u dit middel tegen parkinsonachtige bijwerkingen, zoals spierkramp en moeite met bewegen of tegen rusteloosheid? Dan zal uw arts vaak na een maand geleidelijk afbouwen om te kijken of u nog altijd last heeft van de bijwerkingen. Mogelijk is biperideen dan niet meer nodig.




7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Als u dit middel twee keer per dag gebruikt
Duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.
Als u dit middel drie keer per dag gebruikt
Duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.
Als u dit middel vier keer per dag gebruikt
Duurt het nog meer dan een uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan een uur? Sla de vergeten dosis dan over.





8. Kan ik zomaar met dit middel stoppen?

Nee, u kunt niet ineens stoppen. U moet de dosering geleidelijk afbouwen, anders bestaat de kans op ernstige na-effecten zoals bewegingsstoornissen, verwardheid en prikkelbaarheid; vooral ouderen zijn daar gevoelig voor. Stop daarom nooit zonder overleg met uw arts!

Laatste herziening: 17-10-2001