Ambulante Behandeling

Een ambulante behandeling is gebaseerd op periodieke gesprekken met een behandelaar, je kunt hierbij als extra optie wel deelnemen aan indicatie therapieën, maar je neemt niet deel aan een vast therapie-programma zoals Linehan, Vers of Deeltijd.

 

 

Automutileren

Het eigen lichaam met opzet schade aanbrengen, door krabben, snijden, branden of moedwillig botbreuken aanbrengen. Redenen voor zelfverwonding:

1.  Zelfverwonding dient om innerlijke spanning te ontladen. Achteraf volgt dan ontspanning of een gevoel van opluchting. 

2.  Zelfverwonding is een manier om gevoelens te uiten, dikwijls woede of verzet. In dit geval kan het gaan om kwaadheid die gericht is op anderen, maar waarvan men vindt dat deze niet kan of mag naar buiten gebracht worden. De kwaadheid kan ook op zichzelf gericht zijn, omdat men bijvoorbeeld ontevreden is over iets wat men 'verkeerd' gedaan heeft. 

3.  In het verlengde van het vorige ligt de neiging tot zelfbestraffing. Dit hangt samen met een uiterst negatieve kijk op zichzelf en de overtuiging 'slecht' te zijn. Zelfpijniging kan dan een wijze zijn om 'boete' te doen. Soms gebeurt het dat men daardoor zelfmoordgedachten opzij kan schuiven. De bestraffing kan ook enkel gericht zijn op het lichaam, omdat dit laatste als een 'vijand' beschouwd wordt. 

4.  Zelfverwonding kan een manier zijn om met intense psychische of emotionele pijn om te gaan. Als men zich dan lichamelijk pijn doet, wordt de 'innerlijke pijn' minder gevoeld of wordt deze draaglijker. Tegelijkertijd kan er iets naar buiten gebracht worden wat nog niet onder woorden te brengen valt. 

5.  Zelfverwonding kan dienen om te ontsnappen aan gevoelens van 'vervreemding' en 'afwezigheid', die tegelijkertijd beangstigend kunnen zijn. Het doorbreekt het gevoel geen contact meer te hebben met zichzelf of met de omgeving. Wanneer er dan pijn ervaren wordt, lijkt het wel of men 'wakker wordt' en de droomachtige toestand doorbroken wordt. 

6.  Omgekeerd gebeurt het eveneens dat sommigen zichzelf verwonden als een manier om in een soort trance of 'psychische verdoving' te geraken, waardoor ze tijdelijk ontsnappen aan een bedreigende situatie of ervaring. 

7.  Zelfverwonding kan een manier zijn om hulp of aandacht te vragen, te laten zien dat er iets ernstigs aan de hand is. 

8.  Met zelfverwonding willen sommigen iets 'bewijzen' door pijn te kunnen verdragen en dus 'toch iets waard te zijn' of het eigen lichaam onder controle te hebben. 

9.  Zelfverwonding kan bedoeld zijn om innerlijke leegte op te vullen of eenzaamheidsgevoelens te verdrijven. 

10. Wanneer er reeds lang een patroon van zelfverwonding bestaat, kan dit uitgroeien tot een vaste gewoonte, alsof het deel gaat uitmaken van de persoon zelf, alsof het behoort tot diens 'identiteit'.

 

 

Deeltijd

In deeltijdbehandeling volg je een programma in groepsverband, in groepen van meestal rond de acht personen. Er zijn verschillende groepen en de leiding bepaalt in welke groep je het beste past.
Zo zijn er individueel gerichte groepen met veel individuele gesprekken, maar ook observatiegroepen en groepen die in een leefgemeenschap leven en zelf bv boodschappen regelen. In deeltijd volg je verschillende programma onderdelen, dagelijks wordt begonnen met een dagopening, waarin je kunt vertellen hoe het gaat met je, verder zijn er groepsgesprekken, creatieve therapie en psychomotore therapie (gym).

Al deze therapieën zijn erop gericht je gevoelens op een andere manier te uiten en altijd is er een opgeleide verpleegkundige aanwezig. Verder kun je individuele gesprekken krijgen met een psychiater die je medicijnen regelt en een regisseuse die steeds met je evalueert en samen met jou nieuwe doelen opstelt voor de komende periode.

Deeltijd is meestal 3 tot 5 dagen per week en is over het algemeen vrij langdurig. Je kunt het volgen bij diverse instanties en het RIAGG verwijst je meestal door.
 

 

Dissociatie

Dissociatie is een veranderde bewustzijnstoestand, ik ben er wel, maar in gedachten ben ik er niet, de automatische piloot geeft antwoord. Gemis aan tijdsbesef, even van de wereld zijn. Fantasie en werkelijkheid lopen door elkaar. De patiënt maakt een afwezige indruk, staart en reageert niet helder en adequaat.

 

Derealisatie

Derealisatie is een stap verder dan dissociatie, de patiënt is niet in de realiteit, realiteit ontgaat haar en ze is volledig in een droomwereld.

 

 

Depersonalisatie

Bij depersonalisatie treedt de patiënt uit het lichaam. Patiënten beschrijven dit als boven het lichaam zweven en er op neer kijken. Dit gaat nog een stap verder dan derealisatie.

 

 

DIS

Dissociatieve Identiteits Stoornis. Dit is de nieuwe naam voor het vroegere MPS (Meervoudig Persoonlijkheids Syndroom). De persoonlijkheid heeft zich bij deze stoornis gesplitst in diverse persoonlijkheden met een eigen naam en een eigen leeftijd en handschrift. Deze persoonlijkheden (ook alters) switchen steeds. De patiënt kan zich de tijd in andere alter niet herinneren.

 

 

DGT

Dialectische Gedrags Therapie van Marsha Linehan, kijk voor meer informatie bij Linehan.

 

 

DSM-IV

De DSM-IV criteria is een handboek met wereldwijd vastgelegde diagnoses. Borderline wordt officieel vastgesteld als er aan vijf van de negen Borderline symptomen in dit handboek wordt voldaan. De criteria staan vermeld op de pagina DSM-IV criteria.

 

 

ERS

Emotie Regulatie Stoornis, dit is de nieuwe naam die gebruikt zal gaan worden in plaats van BPS (Borderline Persoonlijkheids Stoornis).

 

 

Indicatie-therapieën

Zowel bij deeltijd therapie als bij ambulante therapie kunt je indicatie-groepen volgen, dit zijn deeltherapieën waarvoor je geindiceerd moet worden door je behandelteam, zij moeten deze therapie als het ware geschikt achten voor jou. Voorbeelden van indicatie therapieën zijn Psycho motore therapie, beeldende therapie, drama..

 

 

Klinische Therapie

Klinische therapie is voltijd therapie met opname. Bij Dagklinische therapie slaap je de nachten wel thuis, maar verder volg je dezelfde voltijd therapie.

 

 

Leugengedachtes

Borderliners hebben veel last van leugengedachtes, dit zijn 'waan'-gedachtes die niet op de realiteit zijn gebaseerd, maar heel erg echt lijken. Gevolg van leugengedachtes is altijd een stemmingswisseling. Je kan in therapieën als de Vers-training en de Linehan-training leren leugengedachtes te weerleggen op de werkelijkheid.

 

 

Linehan

Linehan is een trainingsmethode waarin je leert je eigen leven te 'managen'.
De methode blijkt goed te werken. Ook de vele Borderliners die aan drugs of alcohol verslaafd zijn, zijn zeer te spreken over de methode. Je houdt dagelijks zogeheten dagboekkaarten bij. Hoeveel medicijnen zijn er gebruikt, welke angsten waren er, welke vaardigheden zijn er geleerd. Alles wordt besproken met de therapeut, die 24 uur per dag beschikbaar is. Daarnaast is er een groepstherapie. Je krijgt het gevoel dat je eindelijk zelf wat aan je problemen kan doen. Er wordt veel meer op je gezonde kanten gelet en er wordt niet zozeer vanuit gegaan dat je 'ziek' bent. De Linehan-methode werd ontwikkeld door de Amerikaanse Marsha Linehan en tot voor kort alleen gegeven in de Jellinek kliniek in Amsterdam. Na een succesvolle proefperiode is de methode nu ook op diverse andere plekken in Nederland te volgen.

 

 

Medicatie
Vaak gebruikte medicijnen bij Borderline zijn serotonineregulerende medicatie, antidepressiva, antipsychotica, stemmingsregulerende middelen en kalmeringsmiddelen. Enige voorzichtigheid is geboden bij deze middelen, niet elk lichaam reageert hetzelfde en verslavingsgevaar is aanwezig. Ga dus niet op eigen houtje experimenteren, maar overleg altijd met een arts.

Goede medicatie in de juiste dosering kan echter veel verlichting geven bij de verschillende symptomen van Borderline.

 

Psychose

Bij een psychose ervaart men zichzelf en de wereld om zich heen anders dan de werkelijkheid. Men spreekt dan van wanen en hallucinaties. Psychotische mensen wantrouwen hun omgeving vaak en zijn verward. Een psychose kan voor zowel de patiënt als de omgeving zeer beangstigend zijn.
 

 

SPV-er

Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige. Als je in deeltijdbehandeling bent krijg je een SPV-er toegewezen met wie je persoonlijke gesprekken hebt en waar je terecht kunt met vragen en moeilijkheden. Deze persoon is het aanspreekpunt in jouw behandeling. Dit is een psychiatrisch verpleegkundige op HBO niveau met een extra specialisatie van 2 jaar.

 

 

Triggers

Een trigger is een 'oorzaak' waardoor een Borderline patiënt een stemmingswisseling krijgt, dit kan een opmerking zijn, maar ook een beeld op tv, een geur of bepaalde aanraking of sfeer. Veelal krijgt de patiënt hierdoor een herbeleving of een hele sterke emotie die niet te sturen is. De stemming verandert ongewild, met alle gevolgen van dien. Dit is het allerbelangrijkste aspect van Borderline.

 

 

Vers

De VERS-training duurt al met al zo'n 22 weken en in die 22 weken proberen de begeleiders/trainers de cursisten (want zo worden Borderliners daar genoemd!) een aantal 'handvaten' aan te reiken die Borderliners in het dagelijkse leven kunnen toepassen wanneer het te veel wordt. Direct in het begin wordt er al korte metten gemaakt met het woord 'Borderline', omdat het volgens de begeleiders niet helemaal juist is. Borderliners zijn absoluut geen grensgevallen en zijn op hun eigen manier redelijk normaal.

Een zware, maar goede cursus.

 

 

Terug naar de artikelen